Z internetowej wersji Słownika mogą Państwo
korzystać dzięki:
arche gr., filoz. prasubstancja, praelement, z którego rozwinęła się przyroda; element rozpoczynający serię rzeczy a. zjawisk (por. apeiron); prazasada.
archeologia prahistoria, prehistoria, nauka badająca dzieje ludzkości na podstawie śladów materialnych (wykopalisk itd.).
archeometria (1965) nauka o datacji (ustalaniu daty, czasu powstania) wykopalisk i in. obiektów archeologicznych posługująca się analizą węgla radioaktywnego (carbon-14), archeomagnetyzmu i in. metodami.
archetyp pierwowzór, prawzór, prototyp; wg Junga: jedno z prototypowych zjawisk (np. Wielka Macierz, mądry starzec) składających się na zawartość zbiorowej podświadomości i mających odzwierciedlać powszechne myśli ludzkie spotykane we wszystkich kulturach.
archeomagnetyzm (1964), paleomagnetyzm, magnetyzm powstały w obiektach geo- a. archeologicznych, którego pomiary pozwalają wnioskować o wartości i kierunku pól magnetycznych w dalekiej przeszłości geolog. oraz o wieku obiektu.
archeoastronomia, astroarcheologia (1972), studium poglądów, wierzeń, badań i praktyk astronomicznych w cywilizacjach starożytności.
ARCHE-, ARCHEO- w złożeniach: starożytność; pra-; starodawny; pierwotny, początkowy.
archeopteryks praptak, najstarszy kopalny ptak z górneJ JURY (Tabl. 7), łączący jeszcze cechy ptaków i gadów.
Etym. - gr. archaíos 'dawny' od archē 'początek; przyczyna; zasada, pierwiastek'; por. archaiczny; archaíologia 'opowiadanie dawnych dziejów'; zob. -log; log-; magnetyzm; -metria; -pter(o)-; archétypon 'pierwowzór' zob. -typ-.
